Dane wejściowe
M [osoby]
q [l/M/dobę]
N_d (typowo 1,3–1,5)
mg/l – wyznaczana laboratoryjnie
mg/l (norma: 0,1–0,3 mg/l)
min (zbiornik kontaktowy)
% mas. (g NaOCl / 100 g roztworu)
kg/l
k_r (typowo 1,2–1,5)
Wyniki obliczeń
Q śr.d – średni dobowy
m³/d
Q max.d – miarodajny dobowy
m³/d
Q śr.h – średni godzinowy
m³/h
Q śr.h – średni godzinowy
l/s
Dawka chloru C_d
mg/l
Zużycie dobowe Cl₂
kg/d
Zużycie godzinowe Cl₂
g/h
Wskaźnik CT dezynfekcji
mg·min/l
Czynnik stechiometryczny f
0,9524
MW(Cl₂) / MW(NaOCl) = 70,90 / 74,44
NaOCl w roztworze
g/l
ρ × 1000 × stęż. %
Chlor aktywny [Cl₂]
g Cl₂/l
Efektywne stężenie Cl₂
%
% mas. Cl₂ ekw.
Chlor aktywny [Cl₂] do obliczeń
g/l
Wydatek nominalny
l/h
bez rezerwy
Wydatek z rezerwą
l/h
Zużycie dobowe NaOCl
l/d
Zużycie miesięczne NaOCl (30 dni)
l/m-c
Zużycie roczne NaOCl (365 dni)
l/rok

Legenda – objaśnienie symboli i wzorów
SymbolOpisJednostka / wartości typowe
MLiczba mieszkańców korzystających z sieci wodociągowejosoby
qJednostkowy wskaźnik zużycia wody – ilość wody zużywana przez jednego mieszkańca na dobę; wyznaczana z danych historycznych lub wskaźników normatywnych60–150 l/M/d
N_dWspółczynnik nierównomierności dobowej – stosunek maksymalnego dobowego zużycia do średniego rocznego; uwzględnia sezonowość poboru1,3–1,5
Q śr.dŚrednie dobowe zapotrzebowanie: Q śr.d = M × q / 1000m³/d
Q max.dMiarodajne dobowe zapotrzebowanie: Q max.d = Q śr.d × N_d; podstawa wymiarowania ujęć i SUWm³/d
Q śr.hŚrednie godzinowe zapotrzebowanie: Q śr.h = Q śr.d / 24m³/h
C_zChlorochłonność wody – ilość chloru pochłoniętego przez substancje redukujące (materia organiczna, NH₃, Fe, Mn); wyznaczana doświadczalnie0,3–3,0 mg/l
C_rChlor resztkowy (wolny) – wymagane stężenie w punkcie czerpalnym; normowane rozporządzeniem MZ0,1–0,3 mg/l
C_dDawka dozowanego chloru: C_d = C_r + C_zmg/l
D_dDobowe zużycie chloru aktywnego: D_d = C_d × Q śr.d × 10⁻³kg/d
tCzas kontaktu wody z chlorem w zbiorniku kontaktowym lub komorze dezynfekcjimin (min. 15–30)
CTWskaźnik dezynfekcji: CT = C_r × t; wg WHO: bakterie 0,08–0,2 mg·min/l, Giardia 165 mg·min/lmg·min/l
fCzynnik stechiometryczny: f = MW(Cl₂)/MW(NaOCl) = 70,90/74,44 = 0,9524. Przelicza masę NaOCl na równoważnik Cl₂ („available chlorine” wg AWWA B300 i The Chlorine Manual)bezwym.; 0,9524
NaOCl [g/l]Stężenie masowe NaOCl w roztworze: ρ × 1000 × stęż.%; wartość brutto przed przeliczeniem na chlor aktywnyg/l
[Cl₂]Chlor aktywny jako Cl₂ ekwiwalent: [Cl₂] = NaOCl[g/l] × f; używany we wszystkich obliczeniach dozownikag Cl₂/l
ρGęstość roztworu NaOCl; zależy od stężenia; podawana przez producenta lub wyznaczana areometryczniekg/l
q_clWydatek dozownika: q_cl = D_h / [Cl₂]; objętość roztworu NaOCl podawana w jednostce czasul/h
k_rWspółczynnik rezerwy – uwzględnia zmienność chlorochłonności, wahania przepływu i ciągłość dezynfekcji; stosowany do wymiarowania pomp dozujących1,2–1,5
Bibliografia i podstawy prawne
  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. 2017, poz. 2294 z późn. zm.).
  2. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2184 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, Dz. Urz. UE L 435/1.
  3. World Health Organization (WHO): Guidelines for Drinking-water Quality, 4th ed. Geneva: WHO Press, 2022. ISBN 978-92-4-004506-4.
  4. Polska Norma PN-EN 15975-2:2013-12: Bezpieczeństwo dostaw wody pitnej – Zarządzanie ryzykiem.
  5. Kowal A.L., Świderska-Bróż M.: Oczyszczanie wody. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Wrocław, 2009. ISBN 978-83-01-15779-7.
  6. Heidrich Z., Witkowski A.: Urządzenia do oczyszczania ścieków. Seidel-Przywecki, Warszawa, 2010.
  7. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. 2002 Nr 8 poz. 70).
  8. Forum Wodociągów Polskich – IGWP: Parametry i jakość wody. https://fwp.igwp.org.pl (dostęp: 2026).
  9. The Chlorine Institute: The Chlorine Manual, 8th ed. Pamphlet 1. Arlington, VA, 2021. Definiuje „available chlorine” jako stechiometryczny równoważnik Cl₂: 1 mol NaOCl = 1 mol Cl₂, f = 70,90/74,44 = 0,9524. Nota: publikacja potwierdza metodę stosowaną w kalkulatorze; nie zmienia polskich norm obliczeniowych.
  10. American Water Works Association: AWWA B300-22: Hypochlorites. Denver, CO: AWWA, 2022. Definiuje „available chlorine content” jako % Cl₂ ekw. wyznaczony jodometrycznie. Nota: AWWA B300 nie wprowadza odmiennej metody obliczeniowej – potwierdza zastosowany czynnik f.
  11. Crittenden J.C. i in. (red.): MWH’s Water Treatment: Principles and Design, 3rd ed. John Wiley & Sons, 2012. ISBN 978-0-470-40539-0. Potwierdza wzór [Cl₂] = NaOCl[g/l] × f oraz metody obliczania dawki chloru i wskaźnika CT zastosowane w kalkulatorze.

Klauzula ograniczenia odpowiedzialności

Niniejszy kalkulator (dalej: „Narzędzie”) oraz wszelkie wyniki przez niego generowane mają wyłącznie charakter orientacyjny i szacunkowy. Narzędzie nie stanowi projektu technicznego, ekspertyzy inżynierskiej ani operatu technicznego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego (t.j. Dz. U. 2023 poz. 682 z późn. zm.) ani żadnego innego aktu prawnego regulującego projektowanie i eksploatację urządzeń wodociągowych.

Autor oraz dystrybutor Narzędzia, zwani dalej łącznie „Udostępniającym”, oświadczają, że w maksymalnym zakresie dopuszczalnym przez obowiązujące przepisy prawa wyłączają swoją odpowiedzialność z tytułu jakichkolwiek szkód bezpośrednich, pośrednich, incydentalnych, następczych lub szczególnych – w tym szkód majątkowych, strat eksploatacyjnych, uszkodzeń instalacji, zagrożeń dla zdrowia lub życia ludzkiego – powstałych w związku z wykorzystaniem wyników Narzędzia jako jedynej lub głównej podstawy decyzji projektowych, eksploatacyjnych, inwestycyjnych lub administracyjnych.

Obliczenia opierają się na uproszczonych modelach i typowych wskaźnikach normatywnych, które mogą nie odzwierciedlać specyficznych warunków lokalnych, właściwości fizykochemicznych konkretnej wody surowej, stanu infrastruktury ani wymogów wynikających z indywidualnych zezwoleń wodnoprawnych lub decyzji Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Użytkownik przyjmuje do wiadomości i akceptuje, że korzystanie z Narzędzia następuje na jego wyłączne ryzyko i odpowiedzialność. Wszelkie decyzje dotyczące projektowania, budowy lub eksploatacji urządzeń wodociągowych powinny być podejmowane wyłącznie przez uprawnione osoby posiadające stosowne kwalifikacje zawodowe, na podstawie badań laboratoryjnych i pomiarów terenowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i normami technicznymi. Niniejsza klauzula stanowi integralną część Narzędzia.